Temiz Besinler #6 Hurma

dates

Dünyanın belki de bilinen en eski besinlerinden biri hurma. Kuzey Afrika, Güney Batı Asya ve Orta Doğu’dan dünyaya açılmış;  günümüzde Amerika’da Arizona ve Kalifornia’nın güneyinde de bolca yetiştirilmekte ve Amerikalılar tarafından da bolca tüketilmekte. Hurma ağacına hem ağacın şekli hem de besin değerinin etkisi sebebiyle “Hayat Ağacı” da denirmiş. Müslümanlar tarafından sıklıkla Ramazan ayında oruç açarken masalarda mutlaka yerini almasının bir sebebi varmış: Tüm gün aç kalmış bünyeyi yormadan enerji ve vitaminle doldurmak 🙂

Benim hurma ile yakınlığım, inanın bana, sadece  birkaç ay öncesine dayanıyor (Hani muz ile ilişkimi de yeni kurmuştum, belki hatırlarsınız şurada anlatmıştım). Özellikle yenmesi için eve alınan bir besin olmadığı, gittiğimiz yerlerde sıkça önümüze çıkmadığı için benim kırk yıl yemesem aklıma gelmeyecek olan hurma, son dönem yaptığım tüm mutfak alış verişlerinde yer alıyor. Her hafta kendisi ile çok güzel denemeler yapıyoruz aşağıda da bahsedeceğim şekillerde. İsterseniz neden hurma “temiz besin” ve neden onu beslenme alışkanlıklarımıza dahil etmeliyiz kısaca bakalım:

dates-raw-brownie

Temiz Besinler #6 HURMA

* Yukarıda kısaca değindiğim üzere Ramazan ayında oruç açmadan hemen önce yenmesinin de nedeni: Yapılan araştırmalarda açlık sonrası yenen hurmanın açlık duygusunu pasifize ettiği ortaya çıkmış.

* 1 orta boy hurma, birçok meyvenin aksine yüksek kalorili, 66 kalori olmasına rağmen hurmadaki bu kalori şekerler ve pasta ve kek gibi tatlılarda bulunan “boş kalorilere” benzemiyor.

* Hurmanın glisemik indeksi de düşükten ortaya şeklinde, kolayca sindirildiği için kullanılabilir enerjiye de çabucak dönüşüyor vücutta (Koşucular için özellikle uzun koşularda vücuda destek verecek anti oksidan ve minerallerle dolu, kolay sindirilebilir doğal bir glikoz olması açısından tüketimi önerilir).

* Bünyesinde protein, yağ ve karbonhidrat barındıran -üçü bir arada olacak şekilde- tek meyvedir!

* 1 Medine Hurması 2 gram, çözünebilen ve çözünemeyen, lif içeriyor. Lif açısından zenginliği ve sindiriminin kolay olması hem bağırsaklarımızdaki LDL-kötü kolesterolünün emilimini önlüyor, hem de kabızlığa ve bağırsak düzensizliğine iyi geliyor.

Goat Cheese Stuffed Dates

* İçeriğinde kansızlığa iyi gelen demir, potasyum, kalsiyum, gözlere ve cilde iyi gelen A vitamini ve kemiklerimiz için gerekli K vitamini bulunuyor. Hurmanın  karbonhidrat ve potasyum açısından zengin olması onu atletler tarafından tercih edilir kılıyor.

* İsrailli araştırmacılar 4 hafta boyunca her gün hurma yemenin kan şekerini yükseltmeden kanda bulunan yağların kalitesini arttırdığını ortaya koymuştur.

* Ölçülü tüketildiği sürece hurmanın koroner kalp hastalığı, kolon, prostat ve pankreas kanserlerini önlemeye yönelik olarak hücreleri koruma özelliği olduğu yapılan araştırmaların sonucudur.

* Dikkat: Eğer çok fazla tüketirseniz de içerdiği şeker ve karbonhidrat sebebiyle kilo almanıza neden olabilir.

dates-salad

Bu kadar faydalı ve “temiz besin” olan hurmayı meyve şekli ile tüketmeniz mümkün tabi. En kolayı. Ama araştırdıkça aklınızın hayalinizin alamayacağı hem besleyici hem zararsız tariflere ulaşacak; günümüzde şekerin yerine geçerek püresinin tüm tatlı içecek -smoothie-, kekler ve pastalarda; parçalara ayırdığımız haliyle meyvesinin ise salatalar, pilavlar ve yulaflı kahvaltılarda kullanıldığına şahit olacaksınız. Size ilham olması açısından birkaç tarif paylaşmak isterim:

* Benim de sıklıkla evimde hazırlayıp hem spor öncesi hem sonrası tükettiğim enerji barı-enerji topları şeklinde. Püre haline getirdiğiniz hurmaların içerisine arzu ettiğiniz kuru yemişi, vanilya esansını, tarçını ve isterseniz yulafı koyarak nefis tatlılar yapabilirsiniz.

chocolate-hazelnut-dates-bar

* Sabahları sıvı kahvaltı yapmak istediğinizde ya da spor sonrası, hazırlayacağınız içeceklerinizin içerisine ekleyebilirsiniz. Özellikle spor sonrası kasların, vücudun toparlanmasına daha hızlı yardımcı olması açısından -yurt dışında da” recovery drink” olarak adlandırılan- sıvı besleyiciler içilmesi önerilir. Ben de bir şeyler yemektense, smoothie tarzı hafif yoğun içeceklerle o öğünümü geçiştirmeyi tercih ediyorum. Bunun için yapmanız gereken muz, süt-yoğurt (eğer süt alerjiniz var ise badem sütü ya da sadece su da kullanabilirsiniz), tarçın, parçalara ayırdığınız 2-3 tane iri ve etli hurma, çilek ve biraz buzu blendırda kıvamlı bir hale gelinceye kadar karıştırmak. Bin bir çeşit smoothie-içecek için ben genelde hayal gücümü, arada ise bu siteyi kullanıyorum; size de tavsiye ederim 🙂

* Aperitif olarak hem göze hem mideye hitap eden şöyle bir şeyler de deneyebilirsiniz (Tabi eğer tatlı-tuzlu tatların birlikte kullanılması sizi rahatsız etmiyorsa):  İri hurmaların çekirdeklerini çıkarıp içlerini yumuşak keçi peyniri ile doldurabilir, hatta birer parça da ceviz ekleyebilirsiniz. Bir miktar daha ileri gidip incecik jambon ile sarabilirsiniz bu hurma paketlerini.

smoothie-dates

* Yeşilliklerle hazırladığınız salatalara garnitür şeklinde ekleyebilirsiniz. Ben özellikle salata konusunda çok yaratıcı olduğuma inanıyorum 🙂 Ceviz, üzüm, kuru incir,  kavun, çilek, şeftali, avokado, yeşil elma kullanarak salatalar hazırladım şimdiye kadar alışık olunan klasiklerin yanı sıra! Henüz hurma ile denemedim, ama en kısa sürede kuru üzüm, ya da kuru incirin yerini alabilecek bir salata yapacağım.

* İçerdiği şeker nedeniyle bildiğimiz klasik şeker yerine geçerek kekler, krepler ve kurabiyeler de tatlandırıcı olarak malzeme listesinde sıklıkla yer alıyor hurma. Örneğin yukarıda fotoğrafını gördüğünüz “çiğ browni” tarifini hazırlamak için 2 bardak ceviz, 2.5 bardak çekirdeği çıkarılmış hurma, bir bardağa yakın saf kakao, 1 bardak tuzsuz badem ve 1 çay kaşığı deniz tuzunu rondoda iyice parçalıyor ve ortaya çıkan yapışkan hamuru istediğiniz bir kaba elinizle yayarak düzeltiyor ve buzdolabında soğutuyorsunuz. Sonrasını söylemem gerek var mı?

Sizin de benim gibi hurma ile aranızın düzelmesine faydam olmuştur umarım. Yok eğer zaten iyi anlaşıyorsanız sizin de tecrübelerinizi dinlemek isterim. Yorumlar kısmı bunun için var 🙂

Referanslar:

Healthy Naked Dates 

Nutrition Data

Organic Facts

Nutrition and You

Temiz Besinler #6 Hurma” hakkında 14 yorum bulunuyor:

  1. Alpni

    Selam,

    Hurma Ramazan aylarında soframızdan eksik etmediğimiz bir besindir.Çocukluğumdan beri bu gelenek devam eder.Oruç tutmayı ne kadar çok seviyorsam Hurma yemeyi de o kadar çok seviyorum. Kış aylarında,ay da bir kaç gün oruç tuttuğum için,bu sene eşim araştırmış ve Mısır Çarşısından aldığı Kudüs Hurmasını bol bol tükettiriyor.Ben bu kadar tatlı ve taze hurma hiç yemedim.Almadan önce mutlaka tadıp almanızı öneririm. Sert olanlar genelde tatsız çıkıyor.

    Şimdilerde sık sık alıyoruz ve akşamları bir kaç badem,fıstık,fındık ve 2 tane hurmayla çerez tabakları hazırlayıp tüketiyoruz.

    Kesinlikle şerbetli tatlılar yerine tüketilmesini faydalı buluyorum.

    Cevapla
    1. Dilara Yazar

      Merhaba Alpni,
      Ben de Kudüs Hurması satın alıyorum. Etli, yumuşacık, çok tatlı ve pek pahalı 🙂 Tatlı aramıyorum şu enerji toplarından yapınca ben. Aslında ne arıyorum diye düşünüyorum son dönem, bulamıyorum!!

      Cevapla
      1. Alpni

        “Ne aradığını bilmeyene ,bulduğu herşey doğru gelir. ” demiş büyüklerimiz 🙂

        ***

        Kudüs hurmasının fiyatını bilmez miyim ! 🙂

        İlk zamanlar sabahları işe giderken ağzım tatlansın diye bir tane yerine iki ,üç yiyip bir kaç günde haşat edince ” onun fiyatından haberin yok galibaaaa !!! ” diye zılgıt yemiştim.Sonra sponsoru ben oldum haliyle 🙂

        Mısır Çarşısını tavsiye ederim. Gidersen şayet,hafta sonu gezmek yerine hafta içi gezmeni öneririm.İncir arasına ballı ceviz,Keçiboynuzu,cevizli sucuk diğer enerji bombaları vs envai çeşit seçenek var. Fikir vermesi açısından iyi olabilir.

        Ben uğradığım zaman saydıklarımdan bolca alıyorum.Cüzdanı epey hırpalıyorum ama ev de kavanozlar dolunca bizimkinin gözlerinin içi ışıldıyor.Sonra home sinema kuşaklarında atıştırmalık oluyor.

        Ben kahveyi de Kuru kahveci Mehmet efendiden değilde yine onunla aynı sırada biraz gerideki (iki üç sıra) tarihi kahveciden alıyorum.Fyi.

        Ağzınızın tadı bozulmasın hiç.

        Cevapla
  2. fitfoodforgoodmood

    Sadece ramazanda hatırlayarak biraz haksızlık edildiğini düşünmüşümdür hep 🙂
    Çok faydalı, say say bitmiyor. Ben de spora ara verip, manevi olarak dinlenmeye geçtiğim ramazan ayında ekmek ve tatlılardan medet ummaktansa hurma ile bütün ayı rahatlıkla güçten düşmeden geçiriyorum. Muzun bile pabucunu dama atıyor çoğu zaman. Alpni’nin dediği gibi küçük ve kuru gibi olanlar biraz lezzetsiz geliyor, onun yerine daha iri olan Medjoul tipi olanı tercih ediyorum. Çiğ kaju ile birlikte süper gidiyor. İtiraf etmeliyim, çekirdeğini çıkarıp arasına fıstık ezmesi sürüp yemişliğim çoktur, ama kalori olarak yükselir tabi aman dikkat.

    Cevapla
    1. Dilara Yazar

      Merhaba 🙂
      ilginçtir muz ve hurmayı tatlılar kategorisinde hayatıma aldığımdan beri ne tatlı yedim, aradım ne de en çok sevdiğim ve hayatta vazgeçemeyeceğimi düşündüğüm şeylerden biri olan dondurma yedim son dönem..
      fıstık ezmesini muz ile ya da yulafla tüketiyorum ve yoğun spor yaptığım günler bir tatlı kaşığını boca ediyorum :))

      Cevapla
  3. Aysegul

    en sevdiğim kuru meyve grubunda ama seker oranı ve kalorisi yüksek diye en son Ramazan’da yemiştim. günde 1 adet tüketsek zaten sorun olmaz heralde ama ben cok fazla taze meyve yediğim için gun icinde hurma şimdilik yiyemiyorum.
    ben baska bir kaçamagim hakkında fikirlerinizi sorucaktim 🙂 saf box’un atistirmalik glutensiz ürünleri var kuru meyve,granola ve Hindistan cevizli minik biskuvileri. Icerikleri cok iyi arada kullanmak istiyorum ama içinizde tüketen var mı merak ettim ? raw ürün kategorisinde oluşu hoşuma gidiyo açıkcası :))
    Son zamanlarda kahve çekirdeği atistirmakta baska bir alışkanlığım oldu:) cok zararlı mıdır acaba kahve çekirdeği yemek 🙂

    Cevapla
    1. Dilara Yazar

      çok ilginç bir soru ayşegül:) ne yazık ki “no idea” :))
      saf box’u atıştırmalıklarını bir yarış öncesi dağıtmışlardı oradan biliyorum. çok güzel ve ölçülü idi porsiyonu.
      sevgiler,

      Cevapla
    1. Dilara Yazar

      Merhaba,
      Yazdığım yazıların altına, yararlandığım kaynakları da belirtiyorum. Nutrition Facts adlı tüm besinlerin besin değerlerine ait tabloların yer aldığı siteyi de eklemiştim; eğer bakarsanız orada görürsünüz.
      Tabi ben Medine Hurması kullanıyorum ve bahsettiğim kalori değeri de bu kocaman ve etli hurmaya ait. Diğer çeşit hurmaların belki daha azdır.

      Cevapla
      1. bilge

        Kudus hurmasi hibrit tohumuyla yapılan ve kesinlikle tuketilmemesi gereken bir hurma cesidi.zaten piyasadaki cogu hurmada kaynagi belli olmayan yag ve glukoz sekeri var.bu islerin icinde olan bir arkadastan duydum bunu.bunun uzerine bir suredir hurma alabilecegim guvenilir bir adres arayisindaydim ,ta ki bir hafta kadar once geleneksel pazari kesfedene kadar..arastirmanizi tavsiye ederim.

        Cevapla
  4. sarper

    Hurma ile yaptığınız bu keyifli yolculuk beni de heyecanlandırdı. Amcamın Medinedeki hurma bahcelerinden derleyip özel musterileri icin satisa sunduğu bu eşsiz kuru meyve hakkinda Turkiyede ne yazık ki bir elin parmaklari kadar arastirmaci var. Hurma glisemik indeksi yüksek bir besin. Bu onu bir cok diyetisyen tarafindan tukaka ediyor. Ama cok onemli bir lif kaynagi. gastrointestinal sikayetleri olanlara doğal bir cozum. Yuksek Potasyum ve düşük sodyum icerigi Hipertansiyon hastaları icin muhteşem bir tatli secenegi sunuyor. Iceriginde folik asit ve demir olmasi onu anemi-kansizlik hastalarina hizmetkar kılıyor.

    Guvenilir bir yer demişsiniz. Bu konuda bir şansinizi deneyin derim: 0554 8730655
    Dr.Sarper Sağlam
    Acil Tıp Hekimi

    Cevapla
  5. Nihal

    Merhaba tam bir hurma tutkunu olan ben tariflerinizi mutlaka deniyecegim Dilara hanim hepsi mukemmel ve gercekten saglikli tarifler degisik tariflerinizi bekliyoruz mutlaka tam bir motivasyon benim icin gercekten.Sevgi ile kalin

    Cevapla
    1. Dilara Yazar

      sağolun, umuyorum denediğinizde de beğenir ve siz de kendi günlük beslenme düzenine eklersiniz 🙂

      Cevapla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir